Στο βιβλίο του ΄΄Η ερμηνευτική του Υποκειμένου΄΄ ο Φουκώ διαβάζει και εξετάζει Τεχνικές και Πρακτικές αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων Φιλοσόφων που έχουν να κάνουν με την ΄΄επιμέλεια του εαυτού΄΄. Ο όρος ΄΄επιμέλεια εαυτού΄΄ χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Σωκράτη, στον Διάλογο του ΄΄Αλκιβιάδης΄΄, όπου το ιστορικό πρόσωπο Αλκιβιάδης εκφράζει την επιθυμία να διοικήσει την πόλη και έτσι με αυτόν τον τρόπο να μπορέσει να προσφέρει στους συμπολίτες του. Τότε είναι που ο Σωκράτης για πρώτη φορά απευθύνει στον Αλκιβιάδη τον λόγο. Τον ρωτάει λοιπόν, πως νομίζει ότι μπορεί να διοικήσει την πόλη, με τις γνώσεις που έχει, οι οποίες είναι ελλιπείς ή με την οικονομική του κατάσταση, συνθήκες που δεν μπορούν να συγκριθούν με εκείνες των αντιπάλων του, δηλαδή των αντιπάλων της πόλης του, που ήταν κατά κύριο λόγο τότε οι Πέρσες.  Σαν λύση που αντιπροτείνει ο Σωκράτης, ώστε να μπορέσει ο Αλκιβιάδης να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ευθύνης, που θέλει να αναλάβει, είναι ότι θα πρέπει να μάθει πρώτα να επιμελείται του εαυτού του. Στην ερώτηση τι είναι αυτός ο Εαυτός η απάντηση είναι η Ψυχή.

Επιμέλεια εαυτού, η φροντίδα του εαυτού, είναι οι όροι με τους οποίους είναι γνωστός αυτός ο τρόπος της Ζωής που προτείνουν οι συγκεκριμένοι Φιλόσοφοι της αρχαίας Ελλάδας αλλά και της Ρώμης, απ” τον Πλάτωνα, τον Επίκουρο, τον Επίκτητο, τους κυνικούς, άλλους Στωϊκούς και Σκεπτικιστές, τον Σενέκα, τον Μάρκο Αυρήλιο και άλλους.

Ο Φουκώ συνδέει τον τρόπο αυτό και τις Πρακτικές και τις Τεχνικές αυτές που προτείνουν οι Φιλόσοφοι εκείνοι, με την Πνευματικότητα και με την καλή Ζωή. Οι συγκεκριμένες Πρακτικές δυναμώνουν το άτομο και το βοηθούν να αντιμετωπίσει με κουράγιο και δύναμη τις δυσκολίες της Ζωής. Αυτέ τις Πρακτικές τις ονομάζει ο Φουκώ Πνευματικότητα. Ενώ όμως τις ονομάζει έτσι, δεν λέει καθαρά τι εννοεί με αυτόν τον όρο. Για μας Πνευματικότητα είναι μια κατάσταση, κατά την οποία  το Υποκείμενο είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον Θεό, με το Πνεύμα. Έτσι αυτές οι Τεχνικές δεν είναι απλώς τρόποι για να κάνουν την Ζωή του καλύτερη και πιο υποφερτή, αλλά ενας τρόπος, και μάλιστα ο καλύτερος για να φτάσει κανείς στο Πνεύμα. Οι Τεχνικές αυτές είναι μιά μέθοδος, ένας δρόμος για την Γνώση και μάλιστα την υψηλότερη, την Γνώση του Πνεύματος.

Ούτε ο Φουκώ αλλά ούτε και οι προκάτοχοι του συνέδεσαν αυτές τις Πρακτικές με την Γνώση αλλά και ούτε τις πρόβαλλαν σαν έναν τρόπο για να γνωρίσουμε, τόσο τον Εαυτό μας όσο και τον Κόσμο. Ήδη από εκείνη την εποχή είχε αρχίσει η κυριαρχία της Λογικής και των μέσων που χρησιμοποιεί, της Σκέψης και της διαρκούς συνοδού της, της Ομιλίας. Αυτό σημαίνει, ότι η Λογική και η Σκέψη έγιναν ο μόνος τρόπος για να γνωρίσει κανείς, τον εαυτό του αλλά και τον κόσμο, εξουδετερώνοντας και εκμηδενίζοντας τελικά, άλλους τρόπους, όπως το Όνειρο, η Φαντασία, οι Αισθήσεις και κυρίως η Σιωπή!

Αυτός είναι όντως ένας τρόπος για να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του, αλλά μόνο σαν ένα όν σταθερό, το οποίο υπόκειται σε συγκεκριμένους κανόνες, και κάποιο, που άλλοι του λένε πως και τι είναι, αλλά και πως πρέπει να είναι, δηλαδή: σταθερός, αμετάβλητος, μέσα στα συγκεκριμένα όρια του, ακίνητος. Δηλαδή σαν ένα στέρεο, ακίνητο, αμετάβλητο Αντικείμενο. Γιατί αυτά είναι τα χαρακτηριστικά ενός αντικειμένου.

Το να μπορέσεις να δείς τον άνθρωπο πέρα απ” το αντικείμενο, δεν είναι αρκετό αυτό που λέει ο Χάϊντεγγερ, το να δεις δηλαδή τις σχέσεις του με τον Κόσμο, και πως αυτές συμπλέκονται μεταξύ τους, αλλά για να πας πέρα απ” το αντικείμενο, να υπερβείς αυτό που είσαι, ή αυτό που σε κάνει αντικείμενο, δηλαδή τη Λογική, είναι να δεις τον εαυτό σου και τον Κόσμο σαν Ενέργεια, μια ιδέα που βασίζεται στην Γνώση των Σαμάνων Θεραπευτών του αρχαίου Μεξικού. Λέει ο Δον Χουάν Μάτους, ο Σαμάνος δασκαλος του Κάρλος Καστανέντα: ΄΄Ο Κόσμος είναι κατ” αρχάς Ενέργεια και μετά αντικείμενο. Μόνο άμα δούμε τον Κόσμο σαν Ενέργεια κατά κύριον λόγο και μετά σαν αντικείμενο, μπορούμε να δούμε. (Βλέπω σημαίνει να ξέρω κάτι σίγουρα ακόμα και αν δεν ξέρω πως έφτασα στη γνώση αυτή, ακόμα κι αν δεν μπορώ να την εξηγήσω λογικά).

Και τί σημαίνει να δεις τον άνθρωπο και τον Κόσμο σαν ενέργεια? Θα πει να τον δεις, ρευστό, κινούμενο, μεταβλητό. Πως  μπορεί να αλλάξει κάποιος, άμα δεν δει τον εαυτό του σαν ενέργεια, σαν ρευστό, μεταβλητό,  και άρα ικανό να αλλάξει? Ένα αντικείμενο είναι αυτό που είναι και η Λογική περιμένει απ αυτό, να είναι πάντα έτσι όπως είναι:  Αιώνειο, αμετάβλητο, σταθερό. Όλα αυτά το κάνουν ανίκανο να αλλάξει.

Το να δει κανείς τον εαυτό του σαν ενέργεια, σημαίνει, ότι το κάνει ικανό να αλλάξει. Δεν λες, όπως λέμε  ολοι μας συνήθως, αυτός είναι έτσι ή αλλιώς, και εννοούμε, ότι αφού είναι έτσι, θα παραμείνει έτσι για πάντα. Περνάς  δίπλα από κάποιον και λές- ΄΄Αυτός είναι χοντρός. Είναι άσχημος΄΄ και τον προσπερνάς. Η κριτική μας δεν είναι καθόλου κριτική, αλλά μια κατηγορία και ένας καταδικασμός.  Αυτός είναι ο τρόπος της Λογικής.  Άμα όμως αντίθετα δούμε τον ίδιο άνθρωπο σαν Ενέργεια, και ακόμα κι αν, αυτή την στιγμή δεν έχει καθόλου Δύναμη, πράγμα που συμβαίνει με όλους μας, όταν ξεκινάμε τον δρόμο μας για την Γνώση, ο τρόπος που εκφραζόμαστε και αυτό που λέμε, είναι, ότι ναι μεν μπορεί αυτήν την στιγμή να μην έχει ενέργεια, αλλά  σαν ένα φωτεινό όν που είναι,  ανήκει στις δυνατότητες του, με την κατάλληλη εκπαίδευση και άσκηση να αυξήσει την προσωπική του Δύναμη και κάποια στιγμή να καταφέρει να αλλάξει τα πάντα- στον εαυτό του και την Ζωή του. Μπορεί να αποκτήσει τόση προσωπική Δύναμη, ώστε με επιμονή στην κατάλληλη διατροφή να πάψει να είναι χοντρός η να γίνει τόσο δυνατός, που να μην ενδιαφέρει κανέναν και πρωτα απ όλα τον ίδιο, αν είναι όμορφος η άσχημος.

Η εκπαίδευση αυτή, για την οποία μιλάμε, είναι η εξάσκηση των συγκεκριμένων Τεχνικών και Πρακτικών σχετικά με τις οποίες  ο Φουκώ διαβάζει στις Παραδόσεις του-΄΄ Η ερμεηνευτική του Υποκειμένου΄΄.  Η Φιλοσοφία όμως εγκλωβισμένη στην προκατάληψη, σύμφωνα με την οποία, ο μόνος τρόπος για την Γνώση είναι αυτός της Λογικής, της σκέψης και της Ομιλίας, αδυνατεί να φτάσει σε πληρέστερα και ολοκληρωμένα συμπεράσματα, γιατί ακριβώς δεν μπορεί να δεί τον άνθρωπο σαν Ενέργεια. Η Ιδέα ότι είμαστε πρώτα ενέργεια και μετά αντικείμενο είναι εντελώς ξένη στην Λογική. Η Λογική αγνοεί ακόμα και την ύπαρξη άλλων δυνάμεων που ανήκουν στον άνθρωπο, (όπως π.χ. η Θέληση την οποία στην καλύτερη περίπτωση θεωρεί ως μία ακόμα έννοια, που μάλιστα της ανήκει και ως τέτοια οφείλει να υπόκειται στις δικές της αρχές και τους δικούς της Νόμους, ενώ η Θέληση είναι η Δύναμη μέσα μας), και με τις οποίες μπορεί εκείνος να γνωρίσει και να κάνει τη Ζωή του έτσι καλύτερη και τον εαυτό του πιό ευτυχή.

Οι Πρακτικές αυτές είναι από μόνες τους  τόσο ξένες προς την καθημερινή μας πρακτική, τον τρόπο που ενεργούμε και συμπεριφερόμαστε, πράγμα που κυριαρχείται απ” την Λογική και τις προκαταλήψεις, που εκείνη δημιουργεί, ώστε ακόμα και η απλή άσκηση τους είναι δυνατόν να αλλάξει τον άνθρωπο. Ακόμα περισσότερο άμα προσθέσουμε σε αυτές, τις Τεχνικές και Πρακτικές των Σαμάνων του αρχαίου Μεξικού ή αν τις εμπλουτίσουμε με αυτές. Οι ίδιες αυτές Τεχνικές κάτω απ το πρίσμα της Ματιάς των Σαμάνων, δίνουν μια άλλη διάσταση στην Ενέργεια, στην Συμπεριφορά, στη Δράση, και την προχωρούν πολύ περισσότερο απ την καλή Ζωή, γιατί οι δυνατότητες τους προεκτείνονται πολύ μακρύτερα απ αυτό, για να φτάσουν μέχρι την εμπειρία με το Πνεύμα, γεγονός που για την Λογική και τις Επιστήμες της παραμένει για πάντα κρυφό:  δηλαδή η δυνατότητα του Υποκείμένου να συλλάβει το Θείο, να δεχτεί την Αποκάλυψη του Πνεύματος, και μάλιστα με ένα συστηματικό τρόπο και στο τέλος απολύτως λογικό και κατά τις απαιτήσεις ακόμα και αυτής Φιλοσοφίας ως αυστηρής επιστήμης.

Και γιατί είναι η Γνώση του Πνεύματος τόσο σημαντική?  Γιατί μόνο με την κάθοδο του Πνεύματος είναι δυνατή η πραγματική και ολοκληρωτική μεταμόρφωση του ατόμου, κάτι που είναι και το ζητούμενο μας. Κι αυτό είναι στον καθένα μας δυνατό.  Απ την άλλη είναι αλήθεια ότι ο δρόμος αυτός είναι τρομακτικά δύσκολος, και απαιτεί μεγάλη προασπάθεια, υπομονή και επιμονή, κάτι που είναι στ” αλήθεια για λίγους, με την έννοια ότι μόνο λίγοι είναι διαθετιμένοι να υποστούν μια τέτοια πλήρη μεταμόρφωση, που θα τους κάνει σχεδόν ξένους  προς τον εαυτό τους. Αυτός ο εαυτός όμως είναι εκείνος ο εαυτός τον οποίο δεν αντέχουν,  κι αυτός που θέλουν τόσο πολύ να  αλλάξουν, μόνο που δεν ξέρουν πώς.